Damarutham (or Thamarukam in Tamil), often shortened to Damaru, is an hour glass shaped instrument of ancient origin. The Damarutham is used extensively in folklore especially by Tamil soothsayers, the Kudukuduppai Karan. It is sometimes associated with the Udukku due to similarities in shape thus also regarded as the instrument held on the right hand of Lord Siva. Just like the Udukku it is symbolic of creation and the sound produced by it is said to be the source of the Pranava Manthiram, the AUM.

The hour glass shaped body ranges in length of about 4 – 10 inches with a diameter of about 3 – 8 inches at either side. Large (one foot) variants, though uncommon, do exist. The instrument traditionally was made of hardened clay (sometimes hardened by firing in a kiln). Modern variants of the body include wood that is hollowed out from a single block of Jackfruit wood, usually varnished with dark brown or red pigment to resemble the finish colour of the clay, or a single cast piece (or two joint cast pieces) of brass.

Very thin layer (the outer membrane) of skin (goat, cow or water buffalo) is stretched across the flat, but slightly curvy, wooden hoop and attached, laced, to the two sides of the body using thin strings.

The skins are tightened by running the string around the laced strings at the centre (the thinnest section of the body), this is fixed firmly but can either be tightened or loosened to produce the desired sound. At the centre of the lacing two loose strings are left to hang free which are either knotted at the end or have a small bead (usually made out of rounded wood) attached to them.

The Damarutham is played by holding the drum at the centre in a horizontal manner so that the heads are protruding outwards. The hand, and thereby the drum, is then rotated it in alternating directions so as to allow the loose string ends to strike both ends of the skin which produces a rattling sound. The pitch can be altered by squeezing or pulling the strings.

Some Damarutham drums will have a small wooden block attached, via string mechanism, at the centre which is held between the index and middle fingers, when these fingers are lifted while still grasping the drum the strings are tightened, this alters the pitch.

The Tamil soothsayer, Kudukuduppai Karan, wonders the streets with the Damarutham rattling preaching that he is there to pass on the message of Jakkamma (Goddess Amman regarded as the mother of all beings). The Kudukuduppai Kaaran often recites the sooth in a poetic manner, and believers approach him to listen to what their future holds. Kudukuduppai is another Tamil name for the Damarutham which evolved from the sound generated by the instrument i.e. Kudu Kudu.

References to the Damarutham have been made in many of the Saiva hymns, Panniru Thirumurai, the below are some examples:

கறைமலி திரிசிகை படையடல் கனல்மழு வெழுதர வெறிமறி

முறைமுறை யொலிதம ருகமுடை தலைமுகிழ் மலிகணி வடமுகம்

உறைதரு கரனுல கினிலுய ரொளிபெறு வகைநினை வொடுமலர்

மறையவன் மறைவழி வழிபடு மறைவனம் அமர்தரு பரமனே. 1.22.6

கலையிலங் கும்மழு கட்டங்கம் கண்டிகை குண்டலம்

விலையிலங் கும்மணி மாடத்தர் வீழிமி ழலையார்

தலையிலங் கும்பிறை தாழ்வடஞ் சூலந் தமருகம்

அலையிலங் கும்புன லேற்றவர்க் கும்மடி யார்க்குமே. 3.9.4

விரித்தபல் கதிர்கொள் சூலம் வெடிபடு தமரு கங்கை

தரித்ததோர் கோல காலப் பயிரவ னாகி வேழம்

உரித்துமை யஞ்சக் கண்டு ஒண்டிரு மணிவாய் விள்ளச்

சிரித்தருள் செய்தார் சேறைச் செந்நெறிச் செல்வ னாரே. 4.73.6

விஞ்சத் தடவரை வெற்பாவென் விண்ணப்பம் மேலிலங்கு

சங்கக் கலனுஞ் சரிகோ வணமுந் தமருகமும்

அந்திப் பிறையும் அனல்வா யரவும் விரவியெல்லாஞ்

சந்தித் திருக்குஞ் சரக்கறை யோவென் றனிநெஞ்சமே. 4.111.2

ஆமேவப் பூண்டருள் ஆதி வயிரவன்

ஆமே கபாலமும் சூலமும் கைக்கொண்டுஅங்கு

ஆமே தமருக பாசமும் கையது

வாமே சிரத்தொடு வாளது கையே 10.1293

சூலம்தண்டு ஓள்வாள் சுடர்பறை ஞானமாய்

வேல்அம்பு தமருகம் மாகிளி விற்கொண்டு

காலம்பூப் பாசம் மழுகத்தி கைக்கொண்டு

கோலஞ்சேர் சங்கு குவிந்தகை எண்ணதே 10.1398

ஆடிய காலில் அசைக்கின்ற வாயுவும்

தாடித் தெழுந்த தமருக ஓசையும்

பாடி எழுகின்ற வேதாக மங்களும்

நாடியின் உள்ளாக நான்கண்ட வாறே 10.2317

அங்கி தமருகம் அக்குமா லைபாசம்

அங்குசம் சூலம் கபாலம் உடன்ஞானம்

தங்குஉ பயந்தரு நீல மும்உடன்

மங்கையோர் பாகமாய் மாநடம் ஆடுமே 10.2780

மடித்தாடும் அடிமைக்கண் அன்றியே மனனேநீ வாழும் நாளுந்

தடுத்தாட்டித் தருமனார் தமர்செக்கில் இடும்போது தடுத்தாட் கொள்வான்

கடுத்தாடுங் கரதலத்திற் றமருகமும் எரிஅகலுங் கரியபாம்பும்

பிடித்தாடி புலியூர்ச்சிற் றம்பலத்தெம் பெருமானைப் பெற்றா மன்றே. 7.90.1

அயன் கபாலம் தரித்த இடத்திருக்கையால் அணைத்த

வயங்கு ஒலி மூவிலைச்சூலம் மணித்திருத் தோள்மிசைப் பொலியத்

தயங்கு சுடர் வலத்திருக்கை தமருகத்தின் ஒலிதழைப்பப்

பயன் தவத்தால் பெறும் புவியும் பாத தாமரை சூட 12.3693

நீற்றவன்காண் நீராகித் தீயா னான்காண்

நிறைமழுவுந் தமருகமும் எரியுங் கையில்

தோற்றவன்காண் தோற்றக்கே டில்லா தான்காண்

துணையிலிகாண் துணையென்று தொழுவா ருள்ளம்

போற்றவன்காண் புகழ்கள்தமைப் படைத்தான் றான்காண்

பொறியரவும் விரிசடைமேற் புனலுங் கங்கை

ஏற்றவன்காண் எழிலாரும் பொழிலார் கச்சி

ஏகம்பன் காணவனென் எண்ணத் தானே. 6.64.3